|
Park Rzeźby na Bródnie, zainaugurowany w czerwcu 2009 roku, pomyślany został jako projekt długofalowy, angażujący artystów, mieszkańców dzielnicy, urzędników samorządu i instytucję sztuki czyli Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Bardzo szybko stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych w tej części Europy przestrzeni dla sztuki publicznej. Park ten, zlokalizowany na osiedlu Bródno w dzielnicy Targówek, rzadko odwiedzanej dotąd przez turystów i miłośników sztuki, jest unikalnym przykładem inicjatywy lokalnej. Odnosi się do różnych tradycji sztuki funkcjonującej poza przestrzenią galeryjną i muzealną. Za jego pomocą testowana jest formuła "rzeźby społecznej" i rzeźby w przestrzeni publicznej w ogóle. Każda z prac prezentowanych w Parku Bródnowskim ma odmienny charakter, inna jest jej trwałość, stylistyka, jak i poziom "funkcjonalności". W nowej edycji Parku Rzeźby na Bródnie rozbudowany został "Raj" Pawła Althamera - ogród został uzupełniony o nowe gatunki roślin, jak i specjalnie wykonaną z brązu rzeźbę-fontannę (przygotowaną razem z Grupą Nowolipie), która została umieszczona na jednym z parkowych stawów. Zrealizowane zostały nowe prace: instalacja dźwiękowa Susan Philipsz (szkocka artystka nominowana w tym roku do nagrody Turnera) oraz interwencje malarskie warszawskiej artystki młodego pokolenia Katarzyny Przezwańskiej. Paweł Althamer przekaże również lokalnej parafii fotografię z mieszkańcami Bródna wykonaną w "Raju" w 2009 roku. Podczas tegorocznej edycji projektu opracowana została identyfikacja wizualna Parku Rzeźby - jej autorką jest berlińska projektantka Ariane Spanier.
Wszystkie prace instalowane są na terenie Parku Bródnowskiego - to 25 hektarów zieleni pomiędzy ulicami Kondratowicza, Chodecką, Wyszogrodzką oraz ciągiem pieszym będącym przedłużeniem ulicy Łabiszyńskiej. Park, wraz z trzema akwenami, wzniesieniami terenu i roślinnością, został zaprojektowany na terenie dawnych upraw rolnych i ogrodniczych przez inżynier Stefanię Traczyńską w latach 1976-1978.
Głównym inicjatorem Parku Rzeźby są władze Dzielnicy Targówek, które zaprosiły do współpracy mieszkającego na Bródnie artystę Pawła Althamera. Do pracy nad projektem włączyło się Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie - założone w 2005 roku, jedno z najmłodszych europejskich muzeów, którego budynek zostanie wzniesiony na Placu Defilad. Od 2010 roku Park Rzeźby wszedł do programu imprez kulturalnych, organizowanych w ramach starań o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016 dla miasta Warszawy.
Park Rzeźby na Bródnie został otwarty w czerwcu 2009 roku. Jest to program wieloletni, angażujący kolejnych artystów, mieszkańców oraz instytucje. Każdego roku w parku instalowane są kolejne prace artystów. Nie wszystkie z nich mają charakter trwały, w ramach programu realizowane są również jednorazowe akcje i zdarzenia. Do Parku Rzeźby na Bródnie można dostać się z centrum miasta autobusem numer 127 spod Dworca Centralnego (przystanek: Park Bródnowski). Czas podróży: ok. 35 minut.
Prace w Parku:
Paweł Althamer "Raj", 2009 "Raj" to rzeźba-ogród, która powstała w oparciu o współpracę z mieszkańcami Bródna, m. in. z dziećmi ze Szkoły Podstawowej nr 285. Autorem projektu jest Paweł Althamer, który nosił się z myślą o stworzeniu zielonego raju dla swoich sąsiadów. Rajski zakątek w Parku Bródnowskim zaprojektowany we współpracy z architektem krajobrazu, stworzony został z różnych gatunków drzew i krzewów, najczęściej wybieranych na podstawie "cech szczególnych" poszczególnych roślin. Każdego roku roślin przybywa, a zielony zakątek zmienia swój kształt. W "Raju" wykonane zostało również zdjęcie z udziałem okolicznych mieszkańców, które podarowane zostanie w 2010 roku pobliskiej parafii Chrystusa Króla jako "święty obraz", celebrujący rajski pierwiastek życia na betonowym osiedlu.
Paweł Althamer i grupa Nowolipie "Sylwia", 2010 Nowa rzeźba w parku jest efektem współpracy Pawła Althamera z grupą Nowolipie. Od ponad piętnastu lat artysta prowadzi warsztaty ceramiczne z grupą osób chorych na stwardnienie rozsiane, dla których sztuka jest formą terapii i rehabilitacji. Wspólnie z Althamerem wykonali oni fontanną parkową w postaci Sylwii - wężowłosej kobiety leżącej na wodzie. Każda część chimery została zaprojektowana przez innego członka grupy. Rzeźba, o wadze czterech ton, została wykonana z brązu i zainstalowana w zbiorniku wodnym przy "Raju".
Rirkrit Tiravanija "untitled (tilted teahouse with coffeemachine)", 2005 Rzeźba tajskiego artysty Rirkrita Tiravanijii "bez tytułu (przewrócony domek herbaciany z ekspresem do kawy)" to pawilonik dla jednej lub dwóch osób, której można używać jako miejsca do picia herbaty czy kawy, ale i jako schronienia przed deszczem. Skonstruowany z tanich materiałów sześcian o stalowej powierzchni, w której odbija się trawnik i okoliczne drzewa, przypomina pojazd ze starego filmu science-fiction, lądujący niespodziewanie na Bródnie. Obiekt ten jest zachętą do spotkania z sąsiadami a także kreatywnego użycia dzieła sztuki czy nawet zanegowania go jako obiektu estetycznej kontemplacji. W 2010 roku oryginalny domek herbaciany wrócił do Niemiec, zastąpiła go replika zaprojektowana przez Pawła Althamera (zaakceptowana przez Tiravaniję), w której często gości improwizowana parkowa kawiarnia, prowadzona przez okolicznych mieszkańców.
Olafur Eliasson "Negative Glacier Kaleidoscope", 2007 Rzeźba Olafura Eliassona to kalejdoskop o wadze ponad 300 kilogramów, w formie szczeliny w ziemi, w którą wpadła spadająca z nieba gwiazdka. Delikatne podświetlenie wnętrza kalejdoskopu sprawia, że najpiękniej wygląda on po zmroku i w pochmurne dni. Wszelkie zjawiska atmosferyczne - deszcz, śnieg czy grad - również zmieniają percepcję pracy Eliassona. Na powierzchni zbiera się dodatkowa warstwa wody potęgująca wrażenie podziemnej, geometrycznej jaskini. "Odwrócony kalejdoskop lodowy" jest jednym z charakterystycznych dzieł islandzkiego artysty, nawiązujących zarówno do naturalnych zjawisk i fenomenów przyrodniczych, jak i do technologicznych wynalazków.
Monika Sosnowska "Krata", 2009 Rzeźba Moniki Sosnowskiej powstała w odniesieniu do lokalnej, polskiej tradycji rzeźby w przestrzeni publicznej (metaloplastyka, spawane struktury na placach zabaw i ogrodach etc.), co jest konsekwencją zainteresowań artystki modernistycznym dziedzictwem, ale także budowlanymi pomyłkami i amatorskim, oddolnym kształtowaniem przestrzeni wspólnej i prywatnej przez mieszkańców osiedli z wielkiej płyty. Rzeźba Sosnowskiej to zainstalowana bezpośrednio na ziemi kula, "ulepiona" z ornamentalnie ukształtowanych prętów zbrojeniowych. Powstała jako rezultat obserwacji kształtów i wzorów krat montowanych przez mieszkańców Bródna, które zabezpieczają mieszkania na parterze, kioski i sklepy przed włamaniem.
Susan Philipsz, "You Are Not Alone (Would There be Earth Without the Sun?)" 2010 Instalacja dźwiękowa Susan Philipsz "Nie jesteś sam (Czy Ziemia istniałaby bez Słońca?)" jest pierwszą "niewidzialną" rzeźbą w Parku Bródnowskim. Szkocka artystka zaprojektowała zegar dźwiękowy który bije, podobnie jak prawdziwy zegar wahadłowy, co kwadrans. Philipsz przyporządkowała poszczególnym godzinom znane dobrze słuchaczom radia sygnały (zarówno współczesne jak i archiwalne) polskich rozgłośni. Wszystkie sygnały zostały zagrane przez artystkę na wibrafonie. Zegar Philipsz jest rodzajem delikatnej "ścieżki dźwiękowej" dla parku, odnosi się również do polskiej tradycji opozycyjnej, w której radio było niezbędnym i najłatwiej dostępnym narzędziem politycznego oporu.
Katarzyna Przezwańska "Bez tytułu", 2010 Latem 2010 roku Katarzyna Przezwańska wykonała kilkanaście interwencji malarskich w Parku Bródnowskim, korzystając z "naturalnych" fenomenów tego miejsca, zwracając uwagę na zużycie budowlanych materiałów, jak i wykorzystując znalezione obiekty o właściwościach rzeźbiarskich. Abstrakcyjne malarstwo Przezwańskiej pojawia się w relacji do pęknięć w chodnikach, ścieżek z betonowych płyt, ubytków w asfalcie oraz zastanej infrastruktury parkowej: donic, zbiorników wodnych, ławek. Powstające pod gołym niebem obrazy podkreślają egzotykę parku w centrum blokowiska. Kolory użyte przez artystkę zapożyczone są najczęściej z fasad okolicznych bloków mieszkalnych, pojawiają się też "obce" jaskrawe róże czy błękity.
|